Het vermogen van de oscillator van een Stentor (een FM zender van 3 á 5 Watt) was haast niet te meten, toch draaiden we hier op een sprietje heel Twello mee door. Gelukkig waren de condities medio jaren tachtig zeer goed (Solar Cycle 22) en boven de 100 MHz had je weinig last van omroepstations.

De meeste Twellose piratenzenders hadden een zendvermogen van een paar honderd milliwatt en bereikten daarmee verbazingwekkend genoeg stations die tientallen kilometers van ons verwijderd waren. We maakten contact met Deventer, Huissen (Skyline, zie gastenboek), Arnhem (Plastic Sound), Giesbeek, Apeldoorn (Victoria, Lady Foxy en Makai), en stations in Dieren (Echo?), Didam (Valentino en Mystiek) en stations in Eerbeek.

Nu ik eraan terugdenk was het eigenlijk best wel een wonder dat we andere piraten konden bereiken en ontvangen, gezien de mis-aanpassingen op provisorische antenne's, coax met kroonsteentjes er tussen, tuners die de hele FM band tegelijk ontvingen, zenders op batterijvoeding, onafgeschermde modulatiekabels en het ontbreken van meetapparatuur.

Het verst verwijderde station waar ik verbinding mee gehad heb zat in Groesbeek, hemelsbreed ongeveer 50 km van Twello. Volgens mij kwam ik daar 30% binnen. De naam van dat station ben ik vergeten. Ik maakte die verbinding met ~ 600 mW, de eerste twee trappen van een Stentor. De 1 Watt zender waarvan je hierboven wat foto's ziet had ik toen nog niet. Update maart 2013: Na enig speurwerk op Internet zou het station de Starlight geweest kunnen zijn.

Het kaartje hieronder toont zo ongeveer het maximale bereik van mijn zender. De antenne die ik gebruikte was een 4-elements antenne op een hoogte van ongeveer 8 meter, horizontaal gepolariseerd. Antennerichting zuid / zuidwest was voor mij het meest optimaal. In het uiterste gebied was een zeer gevoelige tuner met een hoog opgestelde buitenantenne vereist.

Tnx Google en crc.ca.

In de zomermaanden van de jaren '80 kon je door zg. Sporadic E regelmatig Spaanse en vooral Italiaanse radiostations ontvangen. Goede condities noemden wij dat. Verre radiostations op honderden kilometers afstand komen ineens ruisvrij binnen, heel bijzonder en spannend wanneer dat gebeurt! Een simpele dipoolantenne is vaak al voldoende. Op Soundcloud heb ik twee opnames uit 1984 geplaatst van nachtelijke ontvangst van Vlaamse stations die je normaalgesproken in Twello niet kon ontvangen. De ontvangst was die bewuste avond mogelijk door zg. Duct / Tropo propagatie. Bij teruglezen van daggegevens van het KNMI zie je vanaf 8 juni 1984 plotseling een sterke stijging van de luchtdruk, wat vaak een aanwijzing voor dit soort condities is.



Datum opname: 8 t/m13 juni 1984
Tuner: Technics ST-Z11L
Cassettedeck: Philips f6239
Cassette: Expert Ferro C90
Antenne: 4 elements horizontaal, op 8 meter hoogte.

Op 12:45 wordt een datum genoemd. En op 32:05 de beroemde babyfoonzender met wekker.

Op 18:55 wordt een datum genoemd.

Ik was niet de enige die toen aan een afstemknop draaide, Michael Klosinski uit Viersen (D) heeft dezelfde nacht naar dezelfde stations geluisterd, getuige onderstaande inzending uit de FRM.

Bron: FRM 1984 09/10

Bang om opgepakt te worden had ik tijdens het zenden ook vaak een radio op de politieband afgestemd. Of ze daar de geheime-zender-oppak-acties überhaupt op aankondigden weet ik niet eens, maar goed. Twello viel onder regio Apeldoorn en had rijkspolitie met roepletters AS89 en 59-1, 59-2 enzovoort. De zendantenne stond eerst op het politiebureau aan de Duistervoordseweg, later verhuisde het politiebureau incl. antenne naar het mooie pand van het oude gemeentehuis aan de Iordensweg.

Het lastige van luisteren met een gewone radio was dat je ruis hoorde wanneer er niet werd uitgezonden. Een scanner had een squelch regelaar dus die had daar geen last van, maar scanners waren erg duur. Beter betaalbaar waren de zogenaamde multiband radio's. Daar zat ook squelch op, en zo had je dus ook geen last van die ruis. Het ontvangstbereik van zo'n multiband radio besloeg vaak de 27Mc band en de VHF band van 54 tot 178 MHz.

In de jaren '90 werden kristalscanners betaalbaar, en later kwam ook de computerscanner binnen bereik. Ik had inmiddels een baan en kocht een Uniden 10 kanaals computerscanner. Tien kanalen is niet veel dus ik moest regelmatig andere frequenties programmeren, hierdoor weet ik de frequenties van Twello nog uit mijn hoofd: 86.5500 en 466.5900. Ook 86.6750, 86.7625, 86.6875 466.5500 en 466.9100 heb ik vaak geprogrammeerd, ik kan mij alleen niet meer herinneren waar die voor waren.

Het was een interessante hobby, vooral met achtervolgingen zat je op het puntje van je stoel. Het was dan net een spannend hoorspel waar je naar luisterde. Als er een kenteken opgevraagd werd hoorde je of de auto APK had en 'wam' verzekerd was, en ook of het kenteken gesignaleerd stond. Termen als 'Met aanvang', 'Ter plaatse' en 310 of 311 hoorden er echt bij. Anton betekende autodiefstal, Dirk betekende rijden onder invloed en Victor had te maken met wapens. De jaarwisseling met Oud en nieuw was ook altijd spannend. Dat het ook wel ging over serieuze zaken zoals een onwelwording, een ongeval met gewonden of huiselijk geweld besefte je toen niet zo.