Menu Sluiten

Twellose piraten 1

In mijn lagereschooltijd (’73-’79) had Rinke K. een grote Graetz Melodia buizenradio op zijn slaapkamer staan. Op die radio was rond de 101 MHz altijd een sterke draaggolf te ontvangen. Wij wisten eerst niet wat voor signaal dat was, maar na enige tijd hoorde ik in die draaggolf héél zachtjes het geluid van Hilversum 2. Meteen besefte Rinke dat die draaggolf afkomstig moest zijn van de wekkerradio van zijn ouders, die altijd afgestemd stond op de 91,4 MHz van zender Markelo. Al snel hadden we door dat alle radio’s zo’n signaal uitzonden. Op de zendende radio kon je tegen de afstemcondensator tikken, en dat hoorde je dan terug op de ontvangende radio. We hebben geprobeerd om met een draadje een gevoelig punt op de print te zoeken, en dat draadje als een soort antenne te laten werken maar het signaal kwam nooit veel verder dan de tuin.

In diezelfde tijd speurden wij ook vaak de FM band af, op zoek naar geheime zenders. Tussen deze piratenzenders hoorde je (vooral ‘s avonds) babyfoonzendertjes, met op de achtergrond het zachte, rustgevende getik van een wekker. Dat was natuurlijk spannend, want waar zou die babyfoon ergens zitten? Daar staat dan een echte mini FM radiozender! Dat wilden wij natuurlijk ook, maar dan om met elkaar te kunnen praten en muziek te draaien via de radio.

Opname wekker 1
Opname wekker 2

In 1976 zag ik zo’n babyfoonzendertje voor het eerst. Wij hadden een bruiloft en overnachtten in hotel De Paasberg in Ede. De kamers in dat hotel hadden geen TV maar wel een bed-radio. Mijn neef had toen een FM babyfoon bij zich, en vroeg mij: “Stem eens af op Hilversum 3 op 96.2 MHz”. Toen ik dat deed hoorde ik geen muziek, maar het signaal van die babyfoon! En die babyfoons kon je gewoon in de winkel kopen! Bij de elektronicazaak lagen die zendertjes voor rond de twintig gulden in de etalage, voorzien van geel handgeschreven prijskaartje met de tekst Draadloze microfoon, Meetzender of FM babyfoon. Het was een klein printje wat werkte op een 9 Volt batterijtje. Ik heb mijn neef meteen gevraagd om er ook een voor mij mee te nemen. De eerste heb ik verprutst omdat ik teveel S39 gebruikt had, maar het volgende exemplaar werkte als een tierelier.

Na mijn eerste experimenten met een babyfoon wilde ik het wat professioneler aanpakken en kocht ik voor 25 een zelfbouwzender van een MTS-er bij mij uit de buurt. Dit was een zendertje met een zelfoscillerende eindtrap met de beroemde 2N2219a. Ik stelde mij er van tevoren veel van voor, maar het was dus gewoon weer hetzelfde schema van de welbekende babyfoonzender, alleen voorzien van een zwaardere transistor. Als extra zet er nog een soort van mengpaneel met drie potmeters op het kastje, audio moest worden aangesloten met 5-polige DIN pluggen

De antenne had ik gemaakt van een houten plankje waarop ik twee stukken van een doorgezaagde dipool had bevestigd. Deze antenne lag op de grond in mijn slaapkamer en was met een kort stukje coax met een PL259 plug verbonden met de zender.

De geluidsapparatuur waar ik mee startte:

  • Een Philips EL3553 bandrecorder met mengmogelijkheid pu & mic
  • Een Philips EL3781 dynamische microfoon
  • Een Philips 22GA418 platenspeler
  • Een Philips 22AR270 radio-cassetterecorder
  • Een Philips A5X83A buizentuner
Bandrecorder opname met de Philips EL3553
Dynamische microfoon Philips EL3781
Buizentuner Philips A5X83A

Alle klasgenootjes luisterden natuurlijk mee naar mijn nieuwe zender, en de volgende dag kreeg ik een ontvangstrapportje van iemand die óver het spoor woonde, vlak bij fietsenmaker ‘t Polltje. Wie Twello een beetje kent weet dat dit hemelsbreed toch wel ruim 1 km is. “Wauw” dacht ik opgewonden bij mijzelf, “Ik heb nu een zender met echt veel bereik en heel Twello kan mij nu horen!” Dat agenten in het politiebureau mij nu ook zouden kunnen ontvangen maakte me wel wat ongerust, daarom richtte ik mijn dipool vaak met de zijkant naar het politiebureau.

Mijn eerste roepnaam op de radio was Radio Schorpioen, later gevolgd door vele andere namen zoals Studio 2, Radio Santana, Radio Delta (toen had ik nog niet van de echte Delta uit Nijmegen gehoord), en Radio Pino. Onlangs ontdekte ik op een cassettebandje dat ik mijzelf ook nog eens Radio Astra noemde, maar dat was al in de jaren ’90. Schijnbaar reed ik toen in een Opel Astra.

Radio Schorpioen roept Radio Kathmandu

Ook mijn vader en mijn zusje hebben een aantal zondagavonden met deze zender een programma uitgezonden. Hun zendernaam Radio de Vijfhoek was genoemd naar de Twellose wijk waarin wij woonden. Er werd LP muziek gedraaid van Focus, Santana en Crosby Stills Nash & Young, maar ook Top 40 muziek van band of plaat. Dat er luisteraars waren merkten we doordat er regelmatig verzoekjes binnenkwamen. Die verzoekjes en werden overigens gewoon op een briefje geschreven en door de brievenbus gedaan.

Radio de Vijfhoek – Openingstune
Radio de Vijfhoek – Afsluiting