Menu Sluiten

Twellose piraten 5

Het illegaal zenden in de 3 meter band was inmiddels een van mijn grootste hobby’s geworden. (Nederlandstalige) muziekprogramma’s daar deed ik niet aan, maar wel aan knutselen, duplexen met collega stations uit de buurt en proberen verbindingen maken met stations die verder weg lagen. Het doel was daarbij altijd om bromvrij en met een goede geluidskwaliteit ‘aan de band’ te zitten.

Hoe zette je zo’n verbinding op? Eerst draaide je een stukje muziek en na een tijdje draai je de muziek wat terug en zet je de schuif van de microfoon open: “Test een twee drie… een twee… hallo…” <weer een stukje muziek> “CQ amateurs aan drie meter, dit is Radio Pino uit Twello die roept en vraagt om verbinding…” < weer een stukje muziek> “… dus mocht er iemand dit signaaltje ontvangen, schakel maar in en vertel er maar eens wat van…” < weer een stukje muziek>.

Tot slot vertelde je er ook nog bij in welke richting je de antenne had staan, dat je ging uitluisteren tussen de 100 en 108 MHz en hoeveel seconden je nodig had om de antenne om te pluggen van de zender naar de tuner.

En áls je dan een keer contact had dan kon je meer gegevens uitwisselen, zoals met welke zender werkte je, welke transistoren erin zaten, hoeveel vermogen eruit kwam en een beschrijving van je antenne + antennehoogte.

Je slaapkamer was omgebouwd tot studio. In het midden van je bureau stond je Monacor, Alecto of Phonic mengpanel. Daarop had je een pick-up, een tuner, een cassettedeck en een elektret microfoon met plopkap aangesloten. Het plopkapje was een uitgeholde soft-tennisbal en de microfoon was aan een met veren verstelbare Hema bureaulamphouder gemonteerd waar je de lamp vanaf had gesloopt. Om jezelf te beluisteren hing er een Sennheiser over de stoel. De output van het mengpaneel ging naar je versterker, en liep vanuit de koptelefoonuitgang met een afgeschermd snoertje naar de zender. Een poster van je favoriete artiest hing aan de muur en een asbak naast het mengpaneel maakte je studio af!

Goed geluid bestond uit een warme bas en lekker veel hoog, en als tijdens het rammelen van een sleutelbos het stereo-lampje ook nog ging branden was dat helemáál top. Sommige cassettedecks konden de 19 kHz piloottoon weergeven die met een stereo-uitzending opgenomen was, zodat het stereo-lampje ook ging branden wanneer je dat bandje weer afspeelde in je uitzending. Je moest dan tijdens het opnemen wel het MPX filter van je tuner uitzetten.

Om toch enige geluidskwaliteit te behalen werden bij De Buijzer of Smit tweedehands equalizers gekocht. Maar… je ook kon een Goed Geluid Plug maken. Dat waren twee weerstanden en een condensator die rechtstreeks op de 6,3mm plug van de modulatiekabel werden gesoldeerd. Pas later kwamen we te weten dat dit pré-emphase is, en dat dit standaard bij elke FM zender thuishoort.

Mijn eerste goed geluid plug was een omgekeerd RIAA aanpasnetwerkje wat ik ooit uit een voorversterkertje gesloopt heb. Dat RC netwerkje zorgde ervoor dat je een bandrecorder of iets dergelijks met line-niveau op de phono ingang van een versterker kon aansluiten. Waarom ik ooit geprobeerd heb dat andersom aan te sluiten? Geen idee, maar het werkte goed.

Om de sound van de Nijmeegse stations na te bootsen heb ik op experimenteerprint ook eens nog een mono Limiter gemaakt, zie de rechter foto. Deze schakeling werkt volgens het principe ‘Symmetrische terugregeling over diodebruggen’. Het uitgangssignaal wordt gelijkgericht en via het groene draadje teruggekoppeld, waarmee dan de versterking wordt geregeld. Het gaf best een mooi effect, het leek alsof je veel harder kon uitsturen.

Stations gingen ook in Stereo uitzenden met een stereocoder uit de Elektuur of uit de Free Radio Magazine. Zelf gebruikte ik het coder gedeelte van een complete Stereo zender die ik van Werner B. overgenomen had. Type JostyKit HF365. De stereocoder was eenvoudig van opzet. Het ruiste wel wat, maar het stereo lampje ging branden en de kanaalscheiding was best aardig. Voor die tijd deed ik al wel pogingen om het stereolampje van de ontvanger te laten branden door een 19 kHz signaal met het audio mee te sturen. Dat signaal haalde ik uit RC oscillatortjes, of programmeerde ik op de Texas Instruments TI99/4a home computer in de TI-Basic programmeertaal.

Een paar stereo-opnames uit die tijd zijn te beluisteren op de Vreemde Signalen pagina elders op deze site.